Σαν σήμερα - Μαρία Φραγκάκη

«Η Τεράστια Κοινωνική Σημασία των Βλακών εν τω Συγχρόνω Βίω» – Μαρία Φραγκάκη

face

Σαν σήμερα, το 1968, γεννήθηκε ο Έλληνας κοινωνιολόγος και οικονομολόγος, γνωστός για το δοκίμιό του «Η τεραστία κοινωνική σημασία των βλακών εν τω συγχρόνω βίω», Ευάγγελος Λεμπέσης.

Στο δοκίμιο αυτό τα πράγματα τίθενται απολύτως ξεκάθαρα. Ο θεμελιώδης κρίκος κάθε κοινωνίας είναι η διαφορετικότητα – κοινωνία χωρίς τη σύνθεση των διαφορετικών δεν υφίσταται – και κατά συνέπεια κάθε απόπειρα ομοιογενοποίησης των ανθρώπων κρίνεται ισοπεδωτική κι επιζήμια. Από τη στιγμή που η βλακεία αναγνωρίζεται ως πολύτιμη ανθρώπινη ιδιότητα στο πλαίσιο της εξασφάλισης της διαφορετικότητας, σύμφωνα με τον Λεμπέση, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να παραδεχτούμε την τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών, που είναι αντίστοιχη μ’ εκείνη των ευφυών. Τελειώνοντας καταλήγει στο ότι άλλο ο βλάκας της νομικής υπόστασης, που απαλλάσσεται από τη διαχείριση της περιουσίας του, άλλο η ψυχιατρική έρευνα που οδηγεί κάποιον στο ψυχιατρείο κι άλλο ο κοινωνικός βλάκας, που συμμετέχει ισότιμα στο κοινωνικό γίγνεσθαι μετατρέποντας την ψυχική αναπηρία που τον καθιστά βλάκα σε εφόδιο για την κοινωνική του ανέλιξη.

Τώρα για να είμαι ειλικρινής, δεν αναγνωρίζω ακριβώς τους όρους βλάκας και έξυπνος ούτε με ενθουσιάζει το γεγονός να κατατάσσω τους ανθρώπους με βάση το επίπεδο νοημοσύνης τους. Αυτό που με βάζει σε πειρασμό να αποδεχτώ τη θεωρία του Λεμπέση είναι η επιμονή και η ανοχή μας στην πολιτική εξουσία της χώρας, όμως και πάλι δεν είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα, όπως θα λέγαμε και στα μαθηματικά.

Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι ειδική στα γνωστά σε όλους iq tests και άλλη μία αλήθεια είναι ότι τα αντιπαθώ. Για μένα έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία τα αντανακλαστικά σκέψης, το χιούμορ, η αντίληψη του χώρου, η οξυμένη ακοή, παρά κάποιοι αριθμοί που θα με κατατάξουν στο βάθρο των έξυπνων.

Επίσης δεν θα πρέπει με τίποτα να αγνοήσουμε και την εξειδικευμένη νοημοσύνη. Για παράδειγμα, ο Αϊνστάιν, ο οποίος έσπασε τα κοντέρ στους δείκτες ευφυίας, ήταν κοινωνικά δυσλειτουργικός. Πολλοί είναι οι επιστήμονες που υστερούν σε κοινωνική νοημοσύνη και πολλοί άλλοι που αργούν να αντιληφθούν τα δεδομένα που τους δίνει το περιβάλλον τους. Αυτό όμως δεν εξουσιοδοτεί κανέναν από εμάς να βάζουμε ταμπέλες και να αναφερόμαστε για τους άλλους ή για τον εαυτό μας με τέτοιου είδους χαρακτηρισμούς, που στην τελική είναι υποκειμενικοί και παραγόμενοι με βάση τις δικές μας εμπειρίες και σκέψεις.

Το να μεγαλώνεις με τη λέξη έξυπνος στην πλάτη σου είναι το ίδιο επώδυνο με το να μεγαλώνεις με τη λέξη βλάκας. Το πρώτο δημιουργεί στους γύρω σου την αίσθηση ότι οφείλεις να ασχοληθείς με τις επιστήμες και το δεύτερο σου κόβει τα φτερά στα μελλοντικά σου επαγγελματικά βήματα. Δηλαδή ένας άριστος μαθητής με κοφτερό μυαλό, «απαγορεύεται» να γίνει χορευτής. Το ίδιο και ένας αδύναμος μαθητής, που οφείλει να σκύψει το κεφάλι και να αποδεχτεί μία κατώτερη εκπαίδευση με περιορισμένες δυνατότητες.

Θα συμφωνήσω στο εξής με το δοκίμιο. Η διαφορετικότητα είναι η βάση της κοινωνίας. Όλοι μαζί, με τις ικανότητές μας, συνθέτουμε το όλον και προσφέρουμε υπηρεσίες που διευκολύνουν τη ζωή μας. Ο καθένας αναδεικνύοντας τα καλύτερα στοιχεία που διαθέτει, προσπαθεί να δημιουργήσει ό,τι καλύτερο μπορεί για εκείνον και την οικογένειά του. Και αυτός είναι και ο σκοπός.

Τις καλύτερες ευχές μου!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s