Σαν σήμερα - Μαρία Φραγκάκη

Το βαλς των χαμένων ονείρων – Μαρία Φραγκάκη

Τελευταία ημέρα του Ιανουαρίου και σαν σήμερα το 1949 ο Μάνος Χατζιδάκις δίνει μια διάλεξη για το ρεμπέτικο στο Θέατρο Τέχνης.

Ξεκινάμε με ένα βαλς που συνέθεσε εκείνος, γνώριμο, λίγο μελαγχολικό και συγκινητικό, που τουλάχιστον στα δικά μου τα μάτια ζωντανεύει μια άλλη εποχή, ασπρόμαυρη, με πολλά λουλούδια, ανέμελα παιδιά να παίζουν βρώμικα και ξυπόλητα στους δρόμους και φούρνους να μοσχοβολούν από χιλιόμετρα.

Δεν ξέρω πως προκύπτουν αυτές οι εικόνες, πως συνδέονται με αυτή τη μελωδία. Τα μάτια μου γεμίζουν δάκρυα. Δε νιώθω, όμως, στενοχώρια. Είναι ένα σφίξιμο..

-Μα Μαρία… πιστεύεις κι εσύ στα χαμένα και ανεκπλήρωτα όνειρα; (ακούω φωνές φίλων να μου ψιθυρίζουν)

Η αλήθεια είναι πως όχι. Δεν πιστεύω στα χαμένα όνειρα. Παρ’ όλ’ αυτά χορεύω γι’ αυτά με αυτή τη μουσική και με το ποίημα του Καβάφη.

Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ’, ακουσθεί
αόρατος θίασος να περνά
με μουσικές εξαίσιες, με φωνές—
την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου
που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που φεύγει.
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου·
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι,
πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,
κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
κι αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που χάνεις.

Αυτό που πιστεύω, όμως, είναι ότι κάποια στιγμή θα είναι πολύ αργά. Θα παρασυρθούμε από τον καταρράχτη και θα φτάσουμε λίγο πριν πέσουμε. Τότε φίλοι μου θα είναι αργά. Κανένας ρομαντισμός και καμία δόση αισιοδοξίας και αποφασιστικότητας δεν θα μας σώσει. Και το μόνο που θα μείνει θα είναι ένα αντίο. Και όχι στα όνειρα που χάθηκαν, αλλά στα όνειρα που χάσαμε.

Μου έρχονται, για άλλη μια φορά, λόγια του προπονητή μου:
-Να μη χαίρεσαι όταν παίζεις σκάκι και οι αντίπαλοί σου χάνουν. Θα είναι σαν να μην παίζεις. Να χαίρεσαι όταν παίζεις και κερδίζεις εσύ την παρτίδα. Τότε θα λέμε ότι νίκησες.

Γυρίζω στο ποίημα του Καβάφη και στο βαλς… Αυτό το βαλς… Πρώτη φορά ακούω μια κηδεία με τόσο χαρούμενη μουσική.

Νομίζω αυτό είναι που μας χρειάζεται. Ένας θάνατος. Ένας θαρραλέος θάνατος. Μπορεί να είναι και φόνος! Εσείς θα επιλέξετε. Πάντως πρέπει να πεθάνει. Μιλάω γι αυτόν που έχουμε μέσα μας και δεν μας αρέσει. Αυτός που κάνει τα πόδια μας παράλυτα και γεμίζει με αμφιβολία το μυαλό και την καρδιά μας. Αυτόν που τον κοιτάμε στον καθρέφτη και μας πείθει ότι δεν μπορούμε. Μας πείθει τόσο που δεν προσπαθούμε καν. Πρέπει να πεθάνει. Και τότε οι νότες αυτές θα γίνουν ο επικήδειος εκείνου και όχι του ονείρου.

Μην αφήσετε το χρόνο να περάσει. Δεν γυρνάει πίσω.

-Για κάτσε λίγο Μαρία. Δηλαδή το “ποτέ δεν είναι αργά” που πήγε; (κι άλλες φωνές..)

Όπως θα έλεγε και ο Άνθρωπος στο ΝηΣί: “Ποτέ δεν είναι αργά, όμως είναι αργότερα από ήταν παλαιότερα”. Θα συμπληρώσω ότι ο χρόνος δεν χάνεται με το πέρας της ηλικίας, αλλά με το πέρας της διάθεσης να δημιουργήσουμε και να κυνηγήσουμε το μακρινό και το σπουδαίο. Έρχεται με την κούραση και την βραδυκαρδία.

Τώρα είναι η ώρα. Η όποια ώρα.

Τις καλύτερες ευχές μου!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s